PCNL (percutaneous nephrolithotrypsy) – przezskórna litotrypsja, to małoinwazyjny zabieg endoskopowy, którego celem jest usunięcie kamieni z wnętrza nerki. Odbywa się w znieczuleniu ogólnym lub rzadziej w przewodowym. Pacjent ułożony jest na brzuchu lub skośnie na plecach. W pierwszym etapie zabiegu zakładany jest cienki (2 mm średnicy) cewnik przez cewkę moczową i moczowód do miedniczki nerkowej. Przez ten cewnik, po znieczuleniu podawany będzie płyn w celu rozszerzenia układu zbiorczego nerki oraz środek cieniujący w celu zakontrastowania UKM-u nerki dla kontroli radiologicznej postępu zabiegu. Po uzyskaniu poszerzenia UKM-u, pod kontrolą USG, przez skórę w okolicy lędźwiowej wprowadzana jest igła do jednego z kielichów nerkowych, najczęściej dolnego. Pomimo bardzo dużego unaczynienia nerki, precyzyjne wkłucie przez szczyt kielicha nie powoduje większego krwawienia, a to za sprawą specyficznej anatomii. Po nakłuciu układu kielichowo-miedniczkowego kontroluje się radiologicznie kanał wkłucia, następnie przez światło igły, do nerki wprowadza się drut, który posłuży jako prowadnica. Igła jest usuwana, a na drut nasuwane są coraz szersze, salowe rurki, jedna przez drugą, co powoduje rozszerzenia pierwotnego kanału wykonanego w nerce i w minimalnym stopniu niszczy miążz nerkowy. Postęp i zasięg rozszerzania kanału kontrolowany jest radiologicznie. Kiedy wsunięta zostaje ostatnia, najszersza rurka, wszystkie poprzednie zostają usunięte, a przez środek najszerszej rurki wprowadzany jest do nerki nefroskop, czyli kamera przy pomocy której można kontrolować wzrokowo zawartość UKM-u. Po zlokalizowaniu kamienia wewnątrz nerki, przez nefroskop, pod kontrolą wzroku, do nerki zostaje wprowadzony litotrypter, którym urolog pokruszy kamień na mniejsze fragmenty, a następnie małymi kleszczykami usunie je z nerki lub zaasipruje ssakiem zintegrowanym z litotrypterem ultradźwiękowym. Po upewnieniu się, że wszystkie złogi zostały usunięte, przez rurkę do wnętrza układu zbiorczego nerki wprowadza się dren, a rurkę usuwa. Zadaniem drenu jest czasowe odprowadzenie moczu i krwi z nerki, posłuży on potem do wykonania pielografii, czyli radiologicznego testu drożności moczowodu. W trakcie hospitalizacji dreny są sekwencyjnie usuwane i najczęściej w 3-4 dobie po zabiegu pacjent opuszcza oddział.

RTG 1 - Obraz wyjściowy, cewnik w moczowodzie i kamień w miedniczce nerkowej.

fluoroskopia

RTG 2 - Nakłuty tylny, dolny kielich i podany środek cieniujący, zakontrastowany jedynie UKM, złóg blokuje przepływ moczu cieniującego do moczowodu - pielografia.

fluoroskopia

RTG 3 - Kontrast podany przez cewnik moczowodowy - widoczny moczowód.

fluoroskopia

RTG 4 - Przez kanał wkłucia, do miedniczki nerkowej wsunięty drut prowadzący, giętka końcówka drutu zwinięta w miedniczce nerkowej, w sąsiedztwie złogu.

fluoroskopia

RTG 5 - Pierwsze rozszerzadła (Alkena) wprowadzone do nerki na drucie typu "rod" wsuniętym po drucie prowadzącym.

fluoroskopia

RTG 6 - Postęp rozszerzania kanału kolejnymi rozszerzadłami nasuwanymi na siebie.

fluoroskopia

RTG 7 - Rozszerzanie kanału zakończone, koszulka robocza (Amplatza) prawidłowo ustawiona w miedniczce, centralnie wysunięta sonotroda (końcówka litotryptera) w trakcie kruszenia kamienia.

fluoroskopia

RTG 8 - Kamień rozkruszony, fragmenty usunięte i odessane, nefroskop usunięty, widoczna sama koszulka Amplatza i cewnik moczowodowy, poniżej końcówki koszulki drobny fragment złogu.

fluoroskopia

RTG 9 - Ostatni fragment złogu odnaleziony i usunięty, poza koszulką Amplatza i cewnikiem moczowodowym żadnych cieni na zdjęciu nie widać - zabieg doszczętny.

fluoroskopia

RTG 10 - Przez koszulkę Amplatza założono dren Couvelaire`a (słabo widoczny cień w miejscu widocznej poprzednio koszulki Amplatza), koszulkę usunięto, ponadto widać cewnik moczowodowy.

fluoroskopia

  • 1. PCNL – przezskórna litotrypsja w lewej nerce, ten sam zabieg, który został opisany powyżej widziany okiem nefroskopu. Prosze zwrócić uwagę, że sama endoskopia trwa około 12 minut (M. Krzyżanowski, A. Białeta).

  • 2. PCNL - przezskórna litotrypsja w prawej nerce (A. Białeta, P. Kalinowski).
  • 3. PCNL - przezskórna litotrypsja w lewej nerce (M. Krzyżanowski, A. Białeta).